SÁCH "PETRUS KÝ "- NỖI OAN THẾ KỶ" BỊ THU HỒI.

31 Tháng Giêng 20173:46 CH(Xem: 1884)
SÁCH "PETRUS KÝ "- NỖI OAN THẾ KỶ" BỊ THU HỒI.

'PETRUS KÝ – NỖI OAN THẾ KỶ' HAY LỊCH SỬ BỊ CHỐI BỎ?

Cát Linh, RFA, 2017-01-06

     Giới học thuật, trí thức Việt Nam trong những ngày qua xôn xao về chuyện việc ra mắt cuốn sách nghiên cứu về nhân vật Trương Vĩnh Ký bị "lệnh miệng" đình lại.

     Bị cấm ra mắt

     Quyển sách ‘Petrus Ký–Nỗi oan thế kỷ’ ra đời như một công trình nghiên cứu có bề dày hơn 50 năm của tác giả, học giả Nguyễn Đình Đầu. Ông cho biết sách đã được Cục Xuất bản chấp thuận và cấp phép lưu chiểu trong mấy tháng qua. Thế nhưng, theo tin từ trang vanviet.info và sau đó được cộng đồng mạng chia sẻ rất nhiều, ngày 4-1-2017, một “lệnh miệng” được ban xuống yêu cầu hủy bỏ buổi ra mắt sách.

     Chính học giả Nguyễn Đình Đầu cũng hoàn toàn không được biết trước: “Tôi mới được tin ngày hôm qua. Công ty Nhã Nam và NXB Tri Thức cũng không có văn bản, chỉ có chỉ thị bằng lời nói. Chính tôi cũng không biết là vì sao?

     Khi được hỏi về khả năng những ấn bản đang được phát hành mấy tháng qua có bị thu hồi hết và buộc phải sửa chữa nội dung gốc theo yêu cầu của Cục Xuất bản hay không, Giáo sư Chu Hảo, giám đốc NXB Tri Thức cho biết:

     Theo tôi được biết thì tác giả, cụ Nguyễn Đình Đầu, không đồng ý sửa chữa bất cứ nội dung nào đã viết trong sách. Cụ là một nhà nghiên cứu chuyên nghiệp, cẩn trọng và có bản lĩnh. Xung quanh câu chuyện đánh giá một cách khoa học, khách quan về cuộc đời và sự nghiệp của Trương Vĩnh Ký vẫn còn có ý kiến khác nhau. Thậm chí, mặc dầu nhà nước đã chính thức thừa nhận công lao của Trương Vĩnh Ký bằng việc lấy tên của ông đặt cho các đường phố và trừơng học, mà vẫn có người chửi bới ông ấy như là một "học giả Việt gian" cơ mà. Vì vậy tiếp tục trao đổi, tranh luận công khai những quan điểm của tác giả cuốn sách là cần thiết. Và giá cứ để cuộc giới thiệu sách diễn ra như đã định và tiếp tục phát hành bình thường thì có hay hơn chăng?

     Nhiều ý kiến cho rằng phải chăng do tên gọi của quyển sách là "Petrus Ký–Nỗi oan thế kỷ" mà tác phẩm này đã không được ra mắt như đã định?

     Tác giả quyển sách cho biết công trình của ông khảo cứu tất cả những người nói về Trương Vĩnh Ký, phê bình Trương Vĩnh Ký khi còn sống và sau khi qua đời: “Trong tất cả giai đoạn thăng trầm lịch sử của Việt Nam, có những người khen Trương Vĩnh Ký, có người chê Trương Vĩnh Ký nhưng đều không dựa vào tài liệu chính thức. Vì thế tôi thấy muốn hoà hợp dân tộc, đại đoàn kết dân tộc, thì tôi nghĩ đối với nhân vật lịch sử đặc biệt như Trương Vĩnh Ký, thì nên làm một hồ sơ về Trương Vĩnh Ký.

     Như thế, nếu chỉ là “Hồ sơ Trương Vĩnh Ký” thì sao? Giáo sư Chu Hảo cho biết: “Đúng, có lẽ cái tựa sách ấy đã làm cho một số người kiên trì bài bác đến mức thóa mạ Trương Vĩnh ký phật ý và phản ứng mạnh mẽ. Phản ứng ấy khi được công bố công khai rộng rãi cũng mang lại it nhiều bổ ích cho nền học thuật nước nhà.

     Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã thì nhận định rằng “nếu nói về nỗi oan, thì có thể dưới một góc độ về chính trị, cho ông Tr. Vĩnh Ký là người thân Pháp hay gì đó thì không đúng, vì một người học thuật như ông thì ở bất cứ ở đâu và thời gian nào họ cũng thể hiện tính cách và công trình của họ có giá trị muôn đời”.

     Một công trình hơn 50 năm

     Ngay từ bài mở đầu của cuốn sách, Giáo sư Phan Huy Lê đã gọi đây là “một công trình như một hồ sơ Trương Vĩnh Ký mang tên "Petrus Ký – Nỗi oan thế kỷ.”

     Tôi coi đây là một công trình tổng hợp có giá trị về Trương Vĩnh Ký, cung cấp một hệ thống tư liệu khá đầy đủ và khách quan với nhiều góc nhìn khác nhau, cho tất cả các nhà khoa học trên mọi lĩnh vực muốn nghiên cứu sâu về nhà bác học Trương Vĩnh Ký.”

     Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, người đã nhận được thư mời đến buổi ra mắt sách (nhưng đã không xảy ra) dùng hai từ “đặc biệt” để nói về Trương Vĩnh Ký, một người ông rất kính trọng: “Theo tôi, một nhân vật như Trương Vĩnh Ký là một nhân vật rất đặc biệt, mà tôi vẫn cho là tiêu biểu cho thân phận của người VN. Ông sống ở thời kỳ Pháp thuộc, nơi đó lại là Nam kỳ, thuộc Pháp. Mà khi mình sống thời kỳ Pháp thuộc, mình sống như thế nào trong giới học thuật đó, mà để mãi với thời gian thì đó là một vấn đề rất quan trọng. Ông Trương Vĩnh Ký đã làm được điều đó. Những công trình nghiên cứu và con người, nhân cách của ông là muôn đời.

     Để gọi là một công trình như cách nói của Giáo sư Phan Huy Lê và Tiến sĩ sử học Nguyễn Nhã, nhà nghiên cứu, học giả Nguyễn Đình Đầu đã bỏ ra hơn 50 năm để sưu tầm những tài liệu có giá trị thực tiễn, bắt đầu từ năm 1960, khi ông là hội viên hội nghiên cứu Đông Dương: “Lúc đầu tôi chỉ chú ý đến tờ báo Gia Định báo thời Trương Vĩnh Ký làm chủ bút. Tôi đọc những bài Trương Vĩnh Ký viết về chương trình học của trường Thông ngôn. Tôi thấy rất đặc biệt vì trường Thông ngôn vừa dạy cho người Pháp vừa dạy cho người Việt (bằng chữ Hán). Sau đó tôi tình cờ thấy trong thư viện có 1 hồ sơ để ở chỗ khá đặc biệt, của Đại tá Hải quân Pháp coi cái đạo quân chiếm đóng Sài Gòn 1960. Trong hồ sơ đó, tôi thấy có hai cái thư của vị đại tá gửi cho thống đốc nói về Trương Vĩnh Ký. Ông thống đốc muốn kiếm 1 người thông ngôn, nói rõ người đó là Petrus Ký.

     Từ đó, ông đã tìm những sách mà Trương Vĩnh Ký viết về Gia Định ngày xưa, về Nam Bộ hoặc những bài mà Trương Vĩnh Ký sưu tầm lại về Gia Định cổ, Gia Định thất thủ, Gia Định mới, lịch sử Nam Bộ, địa lý Nam Bộ bằng tiếng Pháp… và xem như đây là “một khám phá mới về sự hợp tác của Trương Vĩnh Ký với Pháp, sự nghiệp văn hoá của ông dựa trên tinh thần dân tộc chứ không phải theo thực dân…Đến 1991, tôi có dịp đi Pháp tôi nghiên cứu về Trương Vĩnh Ký, những tài liệu ở Pháp có mà nơi khác không có.

     Tại đây ông cho biết đã tìm được những tài liệu về thân thế của Trương Vĩnh Ký và cả những thơ văn của Trương Vĩnh Ký viết bằng tay nói về tình hình Sài Gòn những năm 1860. Ông cất công tìm gặp cả người thầy của Trương Vĩnh Ký từ năm 1849, 1850 là Cố Long, vừa là một linh mục, vừa là nhà bác học.

     Từ chối lịch sử

     Nhà ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo khi còn tại thế từng thốt lên rằng “Cho đến bây giờ chưa ai vượt được Trương Vĩnh Ký về pháp ngữ tiếng Việt viết bằng tiếng Pháp.”

     Theo học giả Nguyễn Đình Đầu, các tài liệu của Trương Vĩnh Ký bằng tiếng Việt hoặc tiếng Pháp đều căn cứ trên di sản văn hoá chính thức của Việt Nam: “Trương Vĩnh Ký luôn chủ trương người Việt phải dùng chữ Việt. Người Việt Nam phải dùng tiếng Việt để nói tiếng Việt; và muốn được sâu sát nữa về phương diện triết học, sử học và di sản văn hoá dân tộc thì phải biết chữ Hán nữa.”

     “Tuy hợp tác với Pháp nhưng vẫn giữ tinh thần quốc gia, tức tinh thần yêu nước, lúc đó là trung thân với ái quốc. Vì thấm nhuần tinh thần Thiên chúa giáo và Tây phương nên thấm nhuần tinh thần dân chủ, nhưng vẫn giữ được các cốt cách của Việt Nam.”

     Những phẩm chất, tinh thần văn hóa dân tộc của Trương Vĩnh Ký được học giả Nguyễn Đình Đầu và sự cộng tác của nhiều dịch giả khác đặt trọn trong Công trình “Petrus Ký–Nỗi oan thế kỷ”, như lời giới thiệu của giáo sư Phan Huy Lê:

     Trong lịch sử Việt Nam, việc bình luận, đánh giá không ít nhân vật lịch sử thường bị chi phối bởi bối cảnh lịch sử như vậy. Nhưng xu hướng chung vẫn là sự thắng thế của kết quả nghiên cứu khoa học nghiêm túc, khách quan và thái độ công minh trước lịch sử. Petrus Ký cũng trải qua nhiều sóng gió của khen–chê, tôn vinh–phê phán, nhưng cuối cùng xu thế khách quan, trung thực vẫn chi phối.

     Thế nhưng, xu thế khách quan, trung thực về 1 nhân vật của lịch sử đã không được phép giới thiệu đến hậu thế, như luật sư Lê Luân đã viết trên trang nhà của mình: “Nhưng nhân vật ấy cho đến lúc này, khi vừa mới có cơ hội được trở lại với lịch sử thì cũng ngay lập tức đã bị ngăn trở lại một cách dứt khoát và quyết liệt đến ngỡ ngàng trước những sự phẫn nộ của nhiều người dân mà đã biết sự thật về Ông.

     Có một ngôi trường từng được mang tên Petrus Ký, nhưng sau 1975 bị đổi tên. Cũng sau năm đó, bức tượng của ông được dựng gần Bưu điện Sài Gòn từ năm 1927 bị bứng đi mất.

 

2SỬ GIA NGUYỄN ĐÌNH ĐẦU BUỒN VÌ SÁCH PETRUS KÝ BỊ THU HỒI

BBC 10-01-2017

Top of Form

     Cuốn "Petrus Ký, nỗi oan thế kỷ" do nhà nghiên cứu lão thành Nguyễn Đình Đầu chủ biên, một công trình tập hợp các bài viết của nhiều tác giả xưa và nay, nói về học giả Trương Vĩnh Ký (1837-1898), hiện đang bị thu hồi khỏi các hiệu sách và bị cấm phát hành ở Việt Nam

     Sách vốn được Cục Xuất bản cấp giấy phép với đầy đủ các thủ tục giấy tờ và đã qua thời hạn lưu chiểu theo luật định đủ một tháng rưỡi, tức được phép lưu hành, được dự trù ra mắt tại Đường Sách Sài Gòn vào sáng Chủ nhật 8-1-2017.

     Thế nhưng buổi ra mắt sách này đã bị hủy theo "một chỉ thị miệng" và báo chí được tin nhận cảnh báo không đưa tin về cuốn sách này.

     BBC Tiếng Việt đã hỏi nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu, chủ biên cuốn sách, về phản ứng của ông trước việc này.

     Trước hết ông cho biết ông không rõ l‎ý do của việc thu hồi và ngưng phát hành này, và cho tới nay cũng không hề có một văn bản hay giải thích chính thức nào.

     Ông nói: "Tôi nghĩ có lẽ do một hiểu lầm nào đó, cho là cuốn sách cần phải có một sự điều chỉnh nào đó mà tôi cũng không biết."

     Được biết cuốn sách đã được giới thiệu rộng rãi tại thành phố Hồ Chí Minh và nhà xuất bản cũng cho biết đã làm đầy đủ các thủ tục, nhưng ông Nguyễn Đình Đầu nói thêm: "Có lẽ chính Nhà xuất bản cũng không rõ nội dung cuốn sách có gì không hợp ý cho nên mới có chỉ thị ra miệng là tạm không cho phát hành" như vậy.

     Được biết Mặt trận Tổ quốc Tp Hồ Chí Minh cho tới phút cuối còn nói với nhà nguyên cứu rằng sẵn sàng giúp đỡ ông trong ngày ra mắt sách nếu cần giúp đỡ gì.

     Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu cho biết ông rất buồn trước việc này, vì ông là người bắt đầu nghiên cứu về ông Petrus Ký, tức Trương Vĩnh Ký, từ năm 1960 khi là Hội viên Hội nghiên cứu Đông Dương (nay là Bảo tàng lịch sử Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh).

     Phần lớn các nhà nghiên cứu VN hay nước ngoài thường dựa vào cuốn Tiểu sử Trương Vĩnh Ký, xuất bản vào các năm 1925-27, của Jean Bouchot, Giám đốc lưu trữ của Nam Kỳ, một người rất có cảm tình với Trương Vĩnh Ký nên đã viết khá đầy đủ "về cuộc đời con người có rất nhiều cống hiến cho Việt Nam, chứng tỏ ông Trương Vĩnh Ký là một người yêu nước Nam Kỳ, một nhà bác học", ông Đầu nói.

     Phát hiện thêm về Trương Vĩnh Ký

     Nhưng sau này ông Nguyễn Đình Đầu cho biết ông đã phát hiện được một tư liệu nói về sự hợp tác của ông Trương Vĩnh Ký với người Pháp không có suôn sẻ từ đầu đến cuối như người ta tưởng, như ông Bouchot đã trình bày.

     "Trong những lời đối đáp khi chính quyền Pháp yêu cầu Trương Vĩnh Ký làm thông ngôn, có những văn thơ chứng tỏ là Trương Vĩnh Ký rất bất mãn trong chuyện người Pháp cư xử với người Việt Nam, cho nên ông không muốn hợp tác. Tôi viết ra sau khi xin được những tài liệu mà Trương Vĩnh Ký còn chưa xuất bản mà mới chỉ là nháp".

     Ông cũng nói đang chuẩn bị thêm để chứng minh đã viết dựa trên những tư liệu ông khám phá được trong lần sang Pháp ba tháng năm 1991 khi nghiên cứu tại một bảo tàng ở Pháp.

     "Nói tóm lại đây là một công trình mà đối với tôi, đến tuổi đã cao như thế này, không có thể kiếm tìm thêm hơn được nữa, nhưng với những hiểu biết của tôi, với những tài liệu mà tôi có cho đến bây giờ thì tôi nghĩ là tôi đã có phần đóng góp không những về cá nhân một nhân vật như ông Trương Vĩnh Ký, nó thuộc về lịch sử, mà cả giai đoạn lịch sử biến chuyển khi ông Trương Vĩnh Ký còn sống, làm việc với xã hội và cho đến khi qua đời", ông Nguyễn Đình Đầu chia sẻ.

     Hy vọng sách được phát hành

     Là một người tự cho rằng đã có đóng góp trong vấn đề chủ quyền của Việt Nam tại Trường Sa, Hoàng Sa trong một thời gian dài và còn tiếp tục trong thời gian tới, ông hy vọng cuốn sách sẽ được chính quyền nghiên cứu kỹ, làm sáng tỏ và được phát hành trở lại.

     Ông Đầu cũng cho biết có lẽ đang có những điều đình giữa công ty Nhã Nam chịu trách nhiệm xuất bản cuốn sách này "với những người tạm gọi là có ý kiến ngưng phát hành cuốn sách" liên quan tới khoảng hai chục trang của cuốn sách nhưng nhà nghiên cứu nói rằng đó chính là những điều mới mẻ có giá trị về phương diện sử học của cuốn sách.

     "Có thể người đó đọc không kỹ. Đó chính là điều cần thiết nhất để đánh giá lại Trương Vĩnh Ký thì lại thắc mắc. Tôi cho là đọc không có kỹ. Cho nên tuy rất là buồn nhưng tôi yên tâm là sẽ được giải quyết," ông Nguyễn Đình Đầu nói.

     Trong lời giới thiệu cuốn sách, giáo sư Phan Huy Lê viết: "Học giả Nguyễn Đình Đầu là người đã dày công nghiên cứu về Petrus Ký, đã thu thập được nhiều tư liệu về Trương Vĩnh Ký trong Thư viện Hội Nghiên cứu Đông Dương (Société des Études indochinoises), Trung tâm lưu trữ Hội Thừa sai Paris (Société des Missions Étran-gères de Paris) và đã dịch, chú thích, xuất bản một số tác phẩm của Trương Vĩnh Ký.

     "Trên cơ sở chuẩn bị nhiều năm, học giả Nguyễn Đình Đầu đã hoàn thành một công trình như một hồ sơ Trương Vĩnh Ký mang tên Petrus Ký - Nỗi oan thế kỷ.

     "Cuốn sách của học giả Nguyễn Đình Đầu không chỉ là một công trình khảo cứu về Trương Vĩnh Ký mà còn là một công trình tổng hợp bao gồm các trước tác tuyển chọn của Trương Vĩnh Ký và hệ thống theo thời gian các sách, báo nghiên cứu, phê bình Trương Vĩnh Ký kể cả khen và chê.

     "Trong sách, tác giả còn sưu tập và công bố một số tư liệu mới về Trương Vĩnh Ký, đóng góp thêm cơ sở tư liệu về nhân vật lịch sử này."

Hết chốn dung thân !!! Xã luận bán nguyệt san Tự do Ngôn luận số 259 (15-01-2017)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
15 Tháng Tám 2018(Xem: 48)
Cuộc biểu tình vô tiền khoáng hậu ở Việt Nam hôm 10-06-2018 đã kéo theo nhiều vụ bắt bớ, xét xử và tuyên phạt như sau: - Ngày 17-06-2018, tại Sài Gòn, công an đã bắt hàng trăm người bị nghi là sắp biểu tình, cưỡng bức đưa về trại giam dã chiến ở công viên Tao Đàn, đánh đập dã man, gây thương tích trầm trọng cho nhiều người, lập “hồ sơ hình sự” cho tất cả, giam giữ họ đến tối, rồi áp tải về địa phương. - Ngày 09-07-2018, công an huyện Thủ Thừa, Long An xử phạt hành chính 16 người với cáo buộc tội “gây rối trật tự công cộng” tại khu công nghiệp Hòa Bình; 9 người bị buộc cam kết không tái phạm. CA Tân An, Long An thì khởi tố 5 người với tội danh “cố ý làm hư hỏng tài sản”.
05 Tháng Tám 2018(Xem: 229)
Mấy ngày qua, cư dân mạng, đặc biệt người Công giáo, băn khoăn về những bức hình được loan tải trên mạng xã hội mô tả ảnh của ông Hồ được đặt để ngang tầm với bàn thờ Chúa tại một cơ sở dạy nghề Công giáo. Các bức hình được cho là chụp tại trường Cao đẳng (nâng lên từ Trường Trung cấp) Hòa Bình Xuân Lộc –trực thuộc Caritas của Giáo phận Xuân Lộc– là trường tư thục đầu tiên do một Tổ chức Tôn giáo quản lý từ sau năm 1975 cho đến nay. Theo website của trường Cao đẳng Hòa Bình cho biết, Ban Giám hiệu là các Linh mục, Tu sỹ… với phương châm thực hiện “Thăng tiến con người toàn diện”.
05 Tháng Tám 2018(Xem: 233)
Kính thưa anh chị em tín hữu, quý đạo hữu và đồng hương. Sau nhiều đêm trăn trở âu lo trước hiện tình quê hương Việt Nam, khi hay tin CSVN mưu đồ ban hành Luật Đặc khu kinh tế và Luật An ninh mạng. Luật Đặc khu chỉ là bình phong để che đậy và hợp thức hoá hành vi bán nước từng phần của Đảng CSVN lâu nay. Vấn đề thời sự nóng bỏng là ba đặc khu này lại nằm ở ba địa điểm chiến lược quan trọng của đất nước. Nếu chuyện này thực sự xảy ra thì sự toàn vẹn lãnh thổ của đất nước sẽ không được đảm bảo. Và như vậy, có thể người Việt Nam chúng ta phải làm nô lệ cho ngoại bang ngay trên đất nước mình. Còn với Luật An ninh mạng, nó chính là vũ khí tinh vi của chế độ để bóp chết thông tin, che mắt, bịt miệng và tước đi quyền tự do ngôn luận của người dân.
05 Tháng Tám 2018(Xem: 230)
Kính gửi Ông Trần Đại Quang. Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam Kính thưa Ông chủ tịch nước, Tổ quốc lâm nguy! Tàu đỏ có mặt khắp Việt Nam!? Thêm 2 dự Luật An ninh mạng (ANM), bịt miệng dân và 3 đặc khu kinh tế (ĐKKT), tạo cho Tàu cộng dễ chiếm Việt Nam! Đất nước đang bị lớp mây ô nhiễm môi trường phủ dầy đặc, nay lại bị giặc Tàu vây hãm, sao sống nổi! Lẽ nào chế độ đang cầm quyền lại muốn đưa đất nước tới tình trạng nguy kịch này sao? Kính thưa Ông chủ tịch nuớc, Tổ quốc lâm nguy! Giặc trong thù ngoài! Có bi quan quá không? Nhìn bản đồ bên, Ông chủ tịch có “cảm nhận” gì? Nếu thêm 3 đặc khu kinh tế chiến lược Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc, thì Việt Nam sẽ như thế nào khi Tàu đã chiếm Biển Đông theo tham vọng “lưỡi bò 9 đoạn”?
05 Tháng Tám 2018(Xem: 203)
Ngày 30/7/2018, Tòa án nhân dân tp Biên Hòa đã tuyên án 20 người biểu tình phản đối Dự thảo luật Đặc khu kinh tế và Luật An ninh mạng, xảy ra ngày 10/6/2018, theo Điều 318 “gây rối trật tự công cộng”, gồm Trần Nguyễn Duy Quang, Phạm Ngọc Hạnh, Nguyễn Đình Trường, Phạm Văn Linh, Đinh Mã Phong, Nguyễn Thị Thùy Dung, Hồ Công Di, Diệp Út Tiền, Nguyễn Thị Trúc Ly, Nguyễn Thị Lan Anh, Phạm Ngọc Huyền, Đinh Kha Ly, Võ Như Huỳnh, Đoàn Văn Thưởng, Nguyễn Thị Thủy, Nguyễn Thanh Toàn, Nguyễn Thị Tuấn, Nguyễn Thị Ngọc Phượng, Nguyễn Thị Trúc Anh, và Nguyễn Thị Ngọc Liễu.