TAI HỌA FORMOSA PHÂN NỬA SỰ THẬT VÀ SỰ SUY ĐỒI

21 Tháng Giêng 20177:22 CH(Xem: 1960)
TAI HỌA FORMOSA PHÂN NỬA SỰ THẬT VÀ SỰ SUY ĐỒI

Môi trường và chính trị

     Vụ nhiễm độc biển, làm cá chết hàng loạt, do chất thải của nhà máy luyện thép Formosa gây ra, bùng nổ vào đầu tháng tư năm 2016. Hàng ngàn tấn cá chết dạt vào bờ biển Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, và Thừa Thiên-Huế trong tháng tư và tháng năm. Tai họa môi trường này làm cho hàng chục ngàn ngư dân mất việc làm, kéo theo hàng loạt những cuộc biểu tình bảo vệ môi trường, đòi đền bù, trong đó có những cuộc biểu tình lên đến 10 ngàn người.

     Thế nhưng vụ Formosa không được Bộ Tài nguyên Môi trường xếp vào một trong 10 sự kiện nổi bật của ngành tài nguyên và môi trường trong năm 2016.

     Trong 10 sự kiện nổi bật mà Bộ Tài nguyên Môi trường công bố, có phân nửa là các nghị quyết, hay chỉ thị của đảng Cộng sản và nhà nước Việt Nam. Nhà báo độc lập Huỳnh Ngọc Chênh nhận xét về danh sách 10 sự kiện này:     Tôi chỉ nhớ loáng thoáng tôi đọc cách đây vài ngày, không còn nhớ rõ, mà nó chả đáng là những sự kiện, trong đó có chuyện triển khai nghị quyết đảng chi đó, chỉ là những chuyện vớ vẩn, chẳng phải là một sự kiện.

     Rất nhiều người được chúng tôi tiếp xúc đều nói rằng không thể chối cãi rằng thảm họa Formosa là một sự kiện cực kỳ lớn, thậm chí mang tầm vóc quốc tế, xuyên biên giới. Tuy nhiên một nhà hoạt động môi trường nổi tiếng ở VN là kỹ sư Ng. Huỳnh Thuật cho rằng: “Nó (vụ Formosa) không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là một câu chuyện chính trị nữa, cho nên tôi cũng không rành lắm. Đâu phải vấn đề gì dân đồng ý mà họ đồng ý đâu.

     Nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh cho rằng vụ Formosa không chỉ đơn giản là một tai nạn do doanh nghiệp gây ra mà nó còn liên quan đến hàng loạt quan chức Việt Nam đã cấp giấy phép hoạt động cho công ty này, từ ông cựu Thủ tướng, cựu Bộ trưởng cho đến viên bí thư tỉnh ủy Hà Tĩnh. Vì thế theo ông Huỳnh Ngọc Chênh: “Qua những chuyện như vậy thì thấy rằng họ không đưa sự kiện Formosa vào trong 10 sự kiện là họ có ý đồ, muốn bưng bít không cho người dân nhớ đến chuyện này.”

     Lên tiếng giải thích với công luận Việt Nam tại sao vụ Formosa không được đưa vào làm một trong những sự kiện quan trọng của ngành tài nguyên môi trường, một quan chức Việt Nam của Bộ Tài nguyên Môi trường nói rằng chỉ ghi nhận những sự kiện mang tính tích cực mà thôi.

     Một cựu viên chức từng phụ trách ngành dân vận của đảng Cộng sản Việt Nam là ông Nguyễn Khắc Mai nói với chúng tôi rằng việc đưa tin tức theo kiểu chỉ loan báo những điều tốt đẹp vẫn còn trong não trạng quan chức Việt Nam: “Đó là cái bệnh, cái tật bệnh của chủ nghĩa Mác-Lênin, phải nói thẳng như vậy. Bởi vì thực chất người ta coi dân không ra gì. Không đếm xỉa gì đến nỗi bất hạnh của dân. Người ta chỉ coi trọng vai trò của nhà nước và sự lãnh đạo của đảng thôi. Họ coi đấy là số một. Và như thế hết sức là bi kịch.

     Ông Nguyễn Khắc Mai còn so sánh chế độ của đảng cộng sản ngày nay còn kém hơn các triều đại phong kiến trước kia, khi vua quan đứng ra nhận lỗi lầm hoặc tổ chức tưởng nhớ những người dân thiệt mạng khi những vụ thiên tai địch họa xảy ra.

     Thông tin có lợi và có hại

     Nhận định về việc loan truyền tin tức những vụ tiêu cực tại Việt Nam trong những năm vừa qua, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh cho biết là do ảnh hưởng của mạng lưới thông tin điện tử nên những người cầm quyền tại Việt Nam cũng cho phép một sự thông tin tự do hơn:

     Càng ngày nhà nước cũng mạnh dạn công khai thông tin, kể cả những thông tin tiêu cực, không bưng bít một cách tuyệt đối như ngày xưa. Nhưng việc công khai nó ra cũng chưa đến đâu cả, vẫn tùy theo thông tin, có lợi hay không có lợi cho đảng, cho nhà cầm quyền.

     Liên quan đến tại họa môi trường Formosa, ông Ng.H. Thuật cho rằng có lẽ chính quyền sợ rằng nếu xếp vụ này vào một trong 10 sự kiện nổi bật nhất trong ngành môi trường trong năm 2016, nhà nước sợ rằng dân chúng sẽ vin vào đó tiếp tục đòi hỏi việc đền bù cho mình, hay là sẽ tiếp tục kéo theo những cuộc phản kháng.

     Cách nhìn nhận vấn đề như vậy của nhà nước Việt Nam bị ông Nguyễn Khắc Mai cho là rất kém, lợi bất cập hại: “Ngu xuẩn thì mới làm như vậy, chứ nếu mà khôn ra thì biết an ủi dân, để từ đó người ta có thể quên đi, người ta tha thứ cho. Còn làm như thế này tưởng để người ta quên đi, nhưng thật ra lại nhấn vào, khoét sâu vào nỗi đau của dân tộc.”

     Một nửa sự thật

     Theo kỹ sư Ng. Huỳnh Thuật, người từng phản kháng thành công việc xây dựng hai nhà máy thủy điện có nguy cơ gây hại môi trường trên sông Đồng Nai, thì cái cách nhìn nhận vấn đề hiện nay của chính quyền là cái cách chỉ đưa ra được phân nửa sự thật. Ông nói tiếp: “Vấn đề là sự thật cần được nhìn nhận, nhìn nhận rồi thì mình sẽ có cách để chuyển hóa, để cho nó tốt hơn. Không dám nhìn nhận sự thật thì nó rất là khó. Mà trong bối cảnh này thì sự thật chưa được nhìn nhận, cũng như nhiều sự thật trước kia không được nhìn nhận.

     Kết thúc buổi nói chuyện với chúng tôi, nhà báo Huỳnh Ngọc Chênh, người từng tham gia các cuộc biểu tình vì môi trường sau vụ Formosa, một lần nữa nhấn mạnh tầm vóc thảm họa Vũng Áng For-mosa: “Đó là một sự kiện vô cùng lớn, từ Nghệ An vào đến TT-Huế, Đà Nẵng, làm cho bao nhiêu ngư dân điêu đứng, làm cho cả một nền kinh tế biển và du lịch ở cả dãy đất miền Trung bị thiệt hại nặng nề. Mà cho đến bây giờ người dân vẫn chưa tìm ra lối ra để sinh sống. Cho nên đó là một sự kiện rất lớn.”

     Ông Nguyễn Khắc Mai cho rằng ông lo rằng những diễn biến sau khi xảy ra thảm họa, cái cách nhà cầm quyền giải quyết sự việc là một điều nguy hiểm rất nghiêm trọng cho đất nước và dân tộc Việt Nam hiện nay: “Tôi sợ đây là một vấn đề mà tôi cho là sự suy đồi văn hóa, một văn hóa chính trị đang suy đồi, và đấy là nỗi bất hạnh của dân thôi.”

     Ông Nguyễn Huỳnh Thuật, người đang thực hiện thành công khu du lịch sinh thái Rừng Gọi tại vùng Nam Cát Tiên, lại có cái nhìn lạc quan hơn, mặc dù ông vẫn cho rằng có nhiều câu chuyện về môi trường tại Việt Nam không kết thúc có hậu như chuyện ông và đồng nghiệp phản đối các dự án thủy điện trên sông Đồng Nai. Theo ông thì để giải quyết những vấn đề đó cần một sự can đảm của tập thể những nhà cầm quyền, dám nhìn thẳng vào sự thật.

 

3 TAI HOA FORMOSATRANH CÃI GAY GẮT VỀ VIỆC CẤP PHÉP XẢ THẢI CHO FORMOSA

Phạm Lê Vương Các 31-12-16

     Vào sáng ngày 30-12-2016, tại trụ sở Bộ Tài nguyên Môi trường diễn ra buổi làm việc giữa các luật sư đại diện cho các hộ dân Kỳ Anh (Hà Tĩnh) và Bộ Tài nguyên Môi trường về tính pháp lý xung quanh quyết định Bộ này cấp phép xả thải cho Formosa.

     Đại diện các hộ dân Kỳ Anh gồm Luật sư Trần Vũ Hải, Luật sư Ngô Anh Tuấn, và Trợ lý Luật sư Hải. Đại diện phía Bộ Tài nguyên Môi trường (Bộ TNMT) có Ông Lê Văn Hợp, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, chủ trì buổi làm việc; Ông Hoàng Văn Bảy, Cục trưởng Cục Quản lý Tài nguyên nước và các chuyên viên của Bộ.

     Mở đầu màn “chào hỏi”, đại diện Bộ TNMT than phiền về việc mời một mình Luật sư Trần Vũ Hải thôi, sao lại có tới cả hai người khác đi cùng. Sau hồi tranh luận căng thẳng ngay từ màn chào hỏi, Luật sư Hải đã giữ được nguyên quân số của mình cho buổi làm việc.

     Bắt đầu buổi làm việc, Vụ trưởng vụ Pháp chế, người chủ trì buổi làm việc khẳng định đây là buổi làm việc riêng và đề nghị các luật sư không được ghi âm, chụp hình, nhưng các luật sư không đồng tình với đề nghị này.

     Luật sư Trần Vũ Hải yêu cầu nội dung buổi làm việc hôm nay phải được lập biên bản để có cơ sở pháp lý cho cả hai bên tiếp tục thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình sau này. Vụ trưởng Lê Văn Hợp không đồng ý, và ông kiên quyết: “Không ghi biên bản, đây là buổi “trao đổi cởi mở” chứ không nên lập thành văn bản làm gì”.

     Nội dung chính của buổi làm việc, Luật sư Trần Vũ Hải nêu ra việc cấp Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước mà Cục Quản lý Tài nguyên nước thuộc Bộ TNMT đã cấp cho Formosa năm 2015 trái pháp luật vì đã không tham vấn ý kiến cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng theo đúng quy định tại Phụ lục 9, Thông tư 27/2014/TT-BTNMT.

     Luật sư Ngô Anh Tuấn qua các buổi tiếp xúc trực tiếp với người dân ở đây cho biết: “Tất cả những người dân được hỏi đều cho biết họ hoàn toàn không được lấy ý kiến. Ngoài việc biết có dự án thép Formosa thì họ không hề có thêm thông tin nào khác, đặc biệt là ảnh hưởng của dự án tới môi trường”.

     Cả ông Hợp và ông Bảy đại diện cho Bộ TNMT đều cho rằng, việc cấp phép xả thải cho Formosa là hoàn toàn đúng pháp luật. Hai ông có dẫn ra một số tài liệu pháp luật về tài nguyên nước và môi trường nhưng tuyệt nhiên không đề cập đến các tài liệu liên quan tới việc cấp Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước cho Formosa mà các luật sư đã yêu cầu Bộ cung cấp.

     Luật sư Tuấn nhận định: với những văn bản có được vào thời điểm này, soi vào các văn bản luật hiện hành, không chỉ Giấy phép xả nước thải vào nguồn nước được cấp sai mà ngay cả việc phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án này cũng làm sai nốt.

     Trong suốt buổi làm việc gần 02 giờ đồng hồ, quan điểm của hai bên vẫn bất đồng và gay gắt: Bên cho rằng sai, bên thì bảo đúng. Bên bảo sai đã nêu cụ thể vấn đề chiếu theo quy định pháp luật, nhưng bên cho rằng việc làm của mình là đúng lại không chịu cung cấp những tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu để chứng minh.

     Mục đích buổi làm việc của hai bên không đạt được.

     Luật sư Hải nhiều lần khẳng định rằng, phía Bộ TNMT quanh co, không minh bạch, không muốn đi vào nội dung chính mà người dân và luật sư đã nêu. Ông yêu cầu Bộ phải có văn bản trả lời, buổi làm việc dạng như thế này sẽ không mang lại hiệu quả thực tế.

     Cuối buổi làm việc, Người chủ trì buổi làm việc khẳng định sẽ báo cáo lại Bộ trưởng và Bộ trưởng sẽ có văn bản trả lời chính thức. Ông bổ sung thêm: thảm họa môi trường xảy ra là do lỗi của Formosa và họ đã khắc phục lỗi, cả hệ thống chính quyền cũng đang ra sức khắc phục hậu quả – thảm họa này không phải do việc cấp giấy phép xả nước thải vào nguồn nước gây ra nên đề nghị các luật sư không đào sâu vấn đề này.

Hết chốn dung thân !!! Xã luận bán nguyệt san Tự do Ngôn luận số 259 (15-01-2017)

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
11 Tháng Mười Một 2018(Xem: 862)
Rốt cuộc, giới phân tích kinh tế-chính trị cùng rất nhiều người đặc biệt theo dõi sự tồn vong hàng năm của chế độ Trung Cộng cũng đã có được một bằng chứng – dù nhỏ bé nhưng có giá trị, mà từ đó có thể bổ sung cho những dự đoán về khoảng thời gian chính thể này có thể sẽ cáo chung. Đầu tháng 10-2018, tờ The New York Times International của Mỹ đã có được trong tay một chỉ thị của chính phủ Trung Quốc gửi cho các nhà báo ở nước này ngay tuần trước đó – quy định rõ 6 chủ đề kinh tế cần phải được “quản lý.” Trong bài “Trung Quốc kiểm duyệt các tin tức thất lợi về kinh tế,” The New York Times International đã công khai 6 chủ đề đó, bao gồm:
11 Tháng Mười Một 2018(Xem: 912)
Linh mục Anton Đặng Hữu Nam cho hay bị một thành viên Hội Cờ đỏ nhiều lần dọa giết trong khi lãnh đạo xã phủ định điều này. Sự việc vị linh mục kêu cứu do bị dọa giết đã ồn ào trên mạng xã hội vài ngày nay. "Ông Lê Đình Thọ, Hội trưởng Hội Cờ đỏ xóm Quỳnh Khôi đã ba lần đột nhập vào nhà thờ Giáo xứ Mỹ Khánh, xã Khánh Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An, nơi tôi đang quản nhiệm, đe dọa giết tôi", linh mục Anton Đặng Hữu Nam nói với BBC hôm 24/10.
11 Tháng Mười Một 2018(Xem: 892)
Đây là câu chuyện của người H’Mông Việt Nam bị giam giữ tại Trung tâm Giam giữ Di dân (IDC) Suan Phlu ở Bangkok, Thái Lan. Câu chuyện dựa trên lời kể lại từ lá thư gửi Cao ủy nhân quyền Liên Hiệp Quốc (UNHCR) của tù nhân và lời kể của vợ của anh. Trong một căn phòng nhỏ chật chội, ở một khu phố nhỏ nghèo của Bangkok, Vue Chor kể lại lý do vì sao gia đình chị lại lưu lạc sang Thái Lan gần 10 năm qua, và vì sao chồng chị vẫn ở đằng sau song sắt trại tạm giam.
11 Tháng Mười Một 2018(Xem: 983)
Nguyên tiêu đề: Hãy cầu nguyện cho người Thượng bị lãng quên của Việt Nam. Sự đàn áp của chế độ Cộng sản đối với dân tộc thiểu số ủng hộ Hoa Kỳ trong Chiến tranh VN phần lớn là không thể nhận thấy được nhưng đang bắt đầu được biết đến Hãy bắt đầu với một lời thú nhận. Khi tôi là một phóng viên chiến tranh ở Việt Nam vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970, tôi đã không ủng hộ “báo chí nhảy dù.” Đó là chuyến đi thực tế vào vùng chiến bằng trực thăng và ở lại đó một hoặc hai ngày để cảm nhận tình hình và rồi quay trở lại Sài Gòn để viết một bài báo.
11 Tháng Mười Một 2018(Xem: 771)
Báo chí vừa đưa tin, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam đưa ra kết luận về ông Chu Hảo và đề nghị kỷ luật ông. Lão Mà Chưa An tuyên bố như sau: Phó Giáo sư Tiến sĩ khoa học Chu Hảo là một trí thức lớn của Việt Nam. Ông là một nhà khoa học tài ba trong lĩnh vực vật lý kỹ thuật. Ông đã có những đóng góp to lớn trong việc xây dựng các viện nghiên cứu vật lý và khoa học hàng đầu của Việt Nam. Với tư cách Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, ông đã có những đóng góp to lớn vào việc hoạch định chính sách khoa học công nghệ, nhất là công nghệ truyền thông thông tin (ICT) ở Việt Nam,